Chuyển đổi xanh · Net zero

Quản lý chất thải xây dựng và kiểm soát tái sử dụng vật liệu

Dành cho nhà thầu, chủ đầu tư và người quản lý công trường khi thi công, cải tạo hoặc phá dỡ. Kết quả là phương án phân loại, lưu giữ, vận chuyển, chuyển giao và hồ sơ chất lượng cho phần chất thải được dự kiến tái sử dụng.

Ban biên tập BuildSIA06/10/2026

Phạm vi và kết quả cần đạt

Quy định cần nắm

Điều 64 Luật Bảo vệ môi trường quy định kiểm soát bụi, tiếng ồn, rung, nước thải, vận chuyển không rơi vãi và thu gom, lưu giữ, xử lý chất thải xây dựng. Đất, đá và một số chất thải có thể được tái sử dụng theo quy định, nhưng không phải quyền đổ thải tùy ý. Trường hợp hộ gia đình còn cần kiểm tra quy định cấp tỉnh được nêu tại điều này. Điều 64 Luật Bảo vệ môi trường — bản hợp nhất 98/VBHN-VPQH năm 2026

Điều 15 Nghị định 209 yêu cầu chất thải dùng trong vật liệu, công trình phải được phân loại, xử lý, kiểm soát chất lượng, đáp ứng quy chuẩn, tiêu chuẩn, an toàn và môi trường. Hồ sơ cần giữ nguồn gốc, khối lượng, chất lượng, mục đích sử dụng, kết quả thử và đánh giá phù hợp theo pháp luật. Không dùng Thông tư 08/2017/TT-BXD đã hết hiệu lực làm căn cứ hiện hành cho quy trình này. Điều 15 Nghị định 209/2026/NĐ-CP

Quy trình thực hiện

Bảng sau sắp xếp công việc theo thứ tự kiểm soát hồ sơ. Mỗi bước cần có người chịu trách nhiệm và bằng chứng hoàn thành; việc phân công cụ thể được ghi trong quyết định giao nhiệm vụ hoặc hợp đồng.

Bước	Công việc và điểm kiểm soát	Hồ sơ, kết quả lưu lại	Căn cứ
1	Dự kiến loại, lượng chất thải và nguồn phát sinh theo công việc.	Danh mục dòng chất thải và khu vực tập kết.	Điều 72 Luật Bảo vệ môi trường — bản hợp nhất 98/VBHN-VPQH năm 2026
2	Lập biện pháp phân loại, lưu giữ, chống phát tán và kiểm soát nước thải.	Phương án môi trường công trường.	Điều 64 Luật Bảo vệ môi trường — bản hợp nhất 98/VBHN-VPQH năm 2026
3	Xác định đơn vị, nơi tiếp nhận và điều kiện vận chuyển, chuyển giao phù hợp.	Hợp đồng, thông tin tiếp nhận và chứng từ.	Điều 64 Luật Bảo vệ môi trường — bản hợp nhất 98/VBHN-VPQH năm 2026
4	Nếu tái sử dụng, xác định mục đích, chất lượng và yêu cầu thử nghiệm trước dùng.	Hồ sơ đánh giá và phương án sử dụng.	Điều 15 Nghị định 209/2026/NĐ-CP
5	Theo dõi lượng phát sinh, chuyển giao, tái sử dụng và kiểm tra thực tế.	Sổ theo dõi, biên nhận và hồ sơ chất lượng.	Điều 15 Nghị định 209/2026/NĐ-CP

Bảng kiểm trước khi chuyển bước

Không trộn dòng chất thải cần quản lý riêng với đất đá thông thường.
Phương tiện và khu tập kết tránh rơi vãi, phát tán và ô nhiễm.
Nơi tiếp nhận có căn cứ được phép nhận loại chất thải tương ứng.
Vật liệu tái sử dụng được kiểm tra phù hợp mục đích, không chỉ dựa trên hình thức.
Chứng từ, khối lượng và nơi tiếp nhận được lưu để truy xuất.

Một nội dung chưa đủ căn cứ cần được ghi rõ tài liệu còn thiếu, người bổ sung và hạn xử lý. Không đổi trạng thái sang “đã hoàn thành” chỉ vì đã gửi yêu cầu; chỉ đóng đầu việc khi hồ sơ sửa đổi hoặc chứng cứ kiểm tra đã được lưu và người phụ trách xác nhận.

Tình huống thực hành

Nhà thầu muốn dùng toàn bộ phế thải phá dỡ làm nền sân. Cần phân loại vật liệu, xác định thành phần không phù hợp, mục đích sử dụng và yêu cầu thiết kế, chất lượng, môi trường. Phế thải có thể chứa chất phải quản lý riêng hoặc vật liệu không đáp ứng nền thiết kế. Sau khi đánh giá, chỉ sử dụng phần đủ điều kiện theo phương án hợp lệ; phần còn lại được chuyển giao đúng nơi. Lưu khối lượng, thử nghiệm và vị trí dùng để có thể kiểm tra, không chỉ ghi chung “đã tái chế”.

Câu hỏi thường gặp

Tái sử dụng có miễn kiểm tra chất lượng? Không. Điều 15 Nghị định 209 quy định các yêu cầu và hồ sơ cụ thể.

Có thể đổ đất đá ở bất kỳ chỗ trũng nào? Không; kiểm tra mục đích sử dụng, đất đai, thiết kế, môi trường và quy định địa phương của nơi tiếp nhận.

Văn bản gốc và cách cập nhật

Khi sử dụng cho hồ sơ thực tế, đối chiếu ngày lập, ngày trình, ngày phê duyệt hoặc ngày ký hợp đồng với điều khoản chuyển tiếp của văn bản tương ứng. Bản hợp nhất giúp đọc nội dung đã sửa đổi; không có một ngày hiệu lực mới chung cho mọi quy định trong bản hợp nhất.