Quy trình 5 bước thẩm tra BCNCKT và BCKTKT chuẩn chỉnh cho kỹ sư tư vấn
Hướng dẫn chi tiết quy trình tiếp nhận, kiểm soát phiên bản hồ sơ, phân tích đối chiếu thiết kế cơ sở và dự toán tổng mức đầu tư theo chuẩn Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 và Nghị định 217/2026/NĐ-CP.
Trong hoạt động đầu tư xây dựng, công tác thẩm tra Báo cáo nghiên cứu khả thi (BCNCKT) và Báo cáo kinh tế – kỹ thuật (BCKTKT) đóng vai trò then chốt nhằm bảo đảm an toàn công trình, tính khả thi về tài chính và sự tuân thủ quy chuẩn pháp luật. Theo khung pháp lý mới nhất tại Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 và Nghị định số 217/2026/NĐ-CP của Chính phủ, quy trình thẩm tra được chuẩn hóa theo 5 bước dưới đây:
Bước 1: Tiếp nhận, phân loại và "đóng băng" phiên bản hồ sơ đầu vào
Sai lầm phổ biến nhất trong các vụ phát sinh tranh chấp hoặc thẩm tra sót là thẩm tra nhầm trên bản vẽ cũ. Trước khi giao việc cho các kỹ sư bộ môn, bộ phận điều phối phải:
- Lập danh mục hồ sơ đầu vào (Master Document Register): Ghi rõ ngày nhận, người bàn giao, định dạng tệp và số hiệu phiên bản (Rev 01, Rev 02...).
- Xác định loại hồ sơ theo Điều 24–25 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15:
- Với BCNCKT: Hồ sơ thường ở cấp độ Thiết kế cơ sở (TKCS) hoặc FEED. Trọng tâm là giải pháp tổng thể, dây chuyền công nghệ, quy hoạch và chỉ tiêu tài chính.
- Với BCKTKT: Hồ sơ là Thiết kế bản vẽ thi công (TKBVTC) và dự toán chi tiết. Cần kiểm tra mức độ chi tiết cấu tạo, chỉ dẫn kỹ thuật và khối lượng bóc tách.
- Khóa phiên bản (Freeze): Không tiếp nhận các tệp gửi lẻ tẻ qua Zalo/Email trong quá trình thẩm tra mà chưa có văn bản giao nhận chính thức.
Bước 2: Kiểm tra tính pháp lý và độ đầy đủ của căn cứ lập hồ sơ
Người chủ trì thẩm tra phải rà soát các văn bản pháp lý làm căn cứ:
- Quyết định chủ trương đầu tư hoặc văn bản phê duyệt nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư.
- Quy hoạch chi tiết 1/500 hoặc Giấy phép quy hoạch / Tổng mặt bằng được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
- Thỏa thuận đấu nối hạ tầng kỹ thuật: Cấp điện, cấp nước, thoát nước mưa, thoát nước thải, giao thông.
- Hồ sơ khảo sát địa chất, địa hình: Phải có chữ ký của chủ nhiệm khảo sát và kết quả thí nghiệm hợp chuẩn (LAS-XD).
- Cấp công trình theo Thông tư 34/2026/TT-BXD: Để xác định đúng bước thiết kế và thẩm quyền cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định.
- Văn bản thỏa thuận PCCC: Thiết kế cơ sở phải phù hợp với quy chuẩn an toàn cháy hiện hành (đặc biệt là QCVN 06 an toàn cháy cho nhà và công trình).
Bước 3: Tổ chức thẩm tra kỹ thuật chuyên sâu theo từng bộ môn
Hồ sơ được phân tách cho từng kỹ sư chuyên môn (Kiến trúc, Kết cấu, Cơ điện MEP, Dự toán) với các trọng tâm theo quy định tại Nghị định 217/2026/NĐ-CP:
| Bộ môn | Trọng tâm kiểm tra kỹ thuật | Căn cứ quy chuẩn |
|---|---|---|
| Kiến trúc | - Công năng sử dụng, thoát nạn khi có sự cố.<br>- Bậc chịu lửa, khoảng cách ngăn cháy.<br>- Chiều cao thông thủy, quy chuẩn người khuyết tật. | QCVN 06:2022/BXD<br>QCVN 10:2014/BXD |
| Kết cấu | - Sự phù hợp giữa báo cáo địa chất và giải pháp móng.<br>- Mô hình tính toán nội lực (tải trọng gió, động đất).<br>- Hàm lượng cốt thép, chiều dày lớp bê tông bảo vệ. | QCVN 02:2022/BXD<br>TCVN 9386:2012 |
| Cơ điện (MEP) | - Công suất trạm biến áp, nguồn máy phát điện dự phòng.<br>- Hệ thống cấp nước chữa cháy (áp lực, lưu lượng, bể ngầm).<br>- Thông gió cơ khí tầng hầm, giải pháp hút khói hành lang. | QCVN 06<br>TCVN 3890:2023 |
Bước 4: Kiểm tra Tổng mức đầu tư và Dự toán công trình
Căn cứ Nghị định 206/2026/NĐ-CP và Thông tư 36/2026/TT-BXD, báo cáo thẩm tra chi phí cần soi chiếu kỹ:
- Tính đúng, tính đủ: Kiểm tra xem dự toán có tính thiếu các hạng mục phụ trợ bắt buộc (thử tải tĩnh cọc, quan trắc lún hố móng, thí nghiệm vật liệu) hay không.
- Định mức và đơn giá: Kiểm tra việc áp dụng hệ thống định mức xây dựng theo Thông tư 37/2026/TT-BXD và Thông tư 38/2026/TT-BXD. Tránh tình trạng tư vấn áp dụng sai mã hiệu định mức có hao phí cao hơn thực tế thi công.
- Chi phí dự phòng: Kiểm tra tỷ lệ dự phòng trượt giá và dự phòng phát sinh khối lượng theo quy định của Nghị định 206/2026/NĐ-CP.
Bước 5: Tổng hợp nhận xét, tiếp nhận giải trình và xuất Báo cáo thẩm tra
- Lập Bảng tổng hợp ý kiến thẩm tra: Phân loại các nhận xét thành 3 nhóm:
- Nhóm 1 (Bắt buộc sửa): Vi phạm quy chuẩn, tiêu chuẩn bắt buộc hoặc thiếu an toàn kết cấu/PCCC.
- Nhóm 2 (Đề xuất tối ưu): Giải pháp có thể tiết kiệm chi phí hoặc thuận tiện hơn khi thi công.
- Nhóm 3 (Lỗi hình thức): Lệch số hiệu bản vẽ, sai chính tả thuyết minh.
- Đối chiếu hồ sơ giải trình: Chỉ xác nhận hoàn thành khi Tư vấn thiết kế đã cập nhật bản vẽ/thuyết minh mới và có văn bản giải trình cụ thể cho từng đầu việc.
- Phát hành Báo cáo kết quả thẩm tra: Trình bày theo mẫu chuẩn ban hành kèm theo Nghị định 217/2026/NĐ-CP, kèm theo đầy đủ phụ lục đối chiếu khối lượng và danh mục bản vẽ đã được thẩm tra.
Mẹo quản lý chuyên nghiệp:
Nền tảng BuildSIA Workspace hỗ trợ tự động đối chiếu phiên bản bản vẽ, phát hiện các điểm thay đổi hình học giữa hai lần gửi hồ sơ và quản lý nhật ký phản hồi thẩm tra tập trung. Giúp đơn vị tư vấn tiết kiệm tới 40% thời gian rà soát hồ sơ.