Lựa chọn hình thức quản lý dự án và phân công trách nhiệm
Sau khi xác lập chủ đầu tư, cần quyết định cách tổ chức quản lý dự án, bố trí đúng người và phân định quyền hạn. Tên gọi Ban quản lý dự án chưa đủ để nhận diện mô hình; phải đọc căn cứ thành lập, chủ thể quyết định và phạm vi trách nhiệm.
Phạm vi và điều kiện bắt đầu
Áp dụng cho dự án đầu tư công có cấu phần xây dựng trong chuyên đề này. Có chủ đầu tư được giao phù hợp và hồ sơ dự án đủ để đánh giá quy mô, tính chất, điều kiện thực hiện. Hình thức quản lý được người quyết định đầu tư quyết định khi phê duyệt dự án hoặc trong giai đoạn chuẩn bị. Khoản 1 Điều 44 Nghị định 217.
Khi đã có quyết định hình thức, đối chiếu việc tổ chức thực hiện thực tế với quyết định; xử lý thay đổi bằng văn bản và thẩm quyền tương ứng.
Chủ thể và trách nhiệm
Người quyết định đầu tư quyết định hình thức ở cấp lựa chọn theo Điều 44. Khi được áp dụng hình thức chủ đầu tư tổ chức quản lý, chủ đầu tư lựa chọn cách triển khai theo Điều 46, 47 hoặc 48. Đây là hai cấp lựa chọn khác nhau. Khoản 1, 2, 6 Điều 44 Nghị định 217.
Chủ đầu tư thực hiện hoặc giao Ban QLDA, tư vấn thực hiện các nội dung quản lý theo phạm vi được xác lập. Khoản 2 Điều 33 Luật Xây dựng.
Quy định cần nắm
Hai hình thức tổ chức chính và các cách triển khai
Luật Xây dựng quy định Ban QLDA đầu tư xây dựng hoặc chủ đầu tư tổ chức quản lý thông qua thuê tư vấn, thành lập Ban trực thuộc hay tự thực hiện. Với dự án đầu tư công, Điều 44 xác định hình thức Ban QLDA đầu tư xây dựng; khi không có hoặc Ban trực thuộc không đủ điều kiện tại thời điểm giao, người quyết định đầu tư được áp dụng hình thức chủ đầu tư tổ chức quản lý. Nếu Ban QLDA đầu tư xây dựng là chủ đầu tư thì hình thức là Ban QLDA đầu tư xây dựng. Điều 32 Luật Xây dựng, khoản 2 Điều 44 Nghị định 217.
| Mô hình | Căn cứ | Đặc điểm cần thể hiện |
|---|---|---|
| Ban QLDA đầu tư xây dựng | Điều 45 | Tổ chức, hoạt động theo quyết định thành lập và nhiệm vụ được giao; có điều kiện của bộ máy tương ứng |
| Thuê tư vấn QLDA | Điều 46 | Thực hiện một phần/toàn bộ nội dung theo hợp đồng; chủ đầu tư giám sát hợp đồng và xử lý quan hệ liên quan |
| Ban QLDA trực thuộc chủ đầu tư | Điều 47 | Chủ đầu tư thành lập hoặc giao theo căn cứ áp dụng; Ban chịu trách nhiệm trước chủ đầu tư và pháp luật |
| Chủ đầu tư tự thực hiện QLDA | Điều 48 | Dùng tư cách pháp nhân và bộ máy chuyên môn; phân công quyền hạn, trách nhiệm; thuê chuyên gia khi cần theo quy định |
Việc thuê tư vấn theo Điều 46 thực hiện quy định đấu thầu khi thuộc phạm vi điều chỉnh. Không dùng bài này để thay quy trình lựa chọn nhà thầu. Khoản 5 Điều 46 Nghị định 217.
Kiểm tra nhân sự theo chức danh
Giám đốc QLDA phải đáp ứng năng lực, kinh nghiệm theo quy mô dự án; điều kiện tại Điều 38 Nghị định 212 gồm chuyên môn và yêu cầu theo hạng. Khoản 2 Điều 88 Luật Xây dựng không đặt chức danh này vào cùng nhóm chứng chỉ hành nghề ở khoản 1. Điều 88 Luật Xây dựng, Điều 38 Nghị định 212.
Các cá nhân phụ trách bộ phận chuyên môn đáp ứng điểm c khoản 5 Điều 45 theo lĩnh vực công việc: quản lý phạm vi, kế hoạch, khối lượng, chất lượng, tiến độ, an toàn, môi trường cần chuyên môn và kinh nghiệm thiết kế hoặc giám sát; quản lý chi phí, rủi ro cần chuyên môn và kinh nghiệm quản lý chi phí. Các Điều 46–48 dẫn lại điều kiện này cho mô hình tương ứng. Điều 45–48 Nghị định 217.
Với chức danh còn thực hiện công việc thuộc khoản 1 Điều 88, kiểm tra yêu cầu chứng chỉ của chính công việc đó. Không lấy kết luận đủ điều kiện làm chủ đầu tư ở PC-08 để miễn kiểm tra nhân sự PC-09.
Quy trình thực hiện
| Bước | Chủ thể | Công việc và sản phẩm |
|---|---|---|
| 1 | Đơn vị tham mưu | Tổng hợp quy mô, tính chất, chủ đầu tư, Ban trực thuộc và điều kiện triển khai |
| 2 | Người quyết định đầu tư | Quyết định hình thức theo Điều 44, xác định căn cứ cho nhánh được chọn |
| 3 | Chủ đầu tư, nếu tổ chức quản lý | Chọn thuê tư vấn, Ban trực thuộc hoặc tự thực hiện theo Điều 46–48 |
| 4 | Chủ đầu tư/Ban/tư vấn theo mô hình | Kiểm tra Giám đốc QLDA và người phụ trách chuyên môn, lưu bằng chứng |
| 5 | Chủ thể có thẩm quyền tương ứng | Ban hành quyết định, quy chế, phân công hoặc ký hợp đồng hợp lệ |
| 6 | Chủ đầu tư và đầu mối QLDA | Lập bảng quyền hạn, trách nhiệm, phối hợp, báo cáo và phê duyệt |
| 7 | Chủ đầu tư | Kiểm tra hồ sơ tổ chức đã đủ và theo dõi thay đổi nhân sự/mô hình |
Phạm vi trách nhiệm cần bao quát các nội dung Điều 33: công việc, khối lượng, chất lượng, tiến độ, chi phí, an toàn, môi trường, lựa chọn nhà thầu và hợp đồng. Dùng BM08 để giao từng đầu việc, người thực hiện, người kiểm tra và người quyết định.
Hồ sơ và bảng kiểm
- Có căn cứ cho hình thức được người quyết định đầu tư chọn.
- Nếu chủ đầu tư tổ chức quản lý, cách triển khai phù hợp Điều 46–48.
- Giám đốc QLDA và người phụ trách có hồ sơ theo chức danh, phạm vi.
- Hợp đồng/quyết định/quy chế phản ánh cùng mô hình và nhân sự.
- Quyền ký, báo cáo, kiểm tra, phê duyệt và xử lý phát sinh rõ ràng.
- Chủ đầu tư có cơ chế giám sát hoạt động tư vấn khi thuê.
- Các việc cần thực hiện sau chuẩn bị đã có đầu mối tiếp nhận.
Tình huống và lỗi thường gặp
Thuê toàn bộ nội dung quản lý: hợp đồng vẫn phải xác định phần việc, quyền hạn và cơ chế giám sát của chủ đầu tư. Việc thuê tư vấn không đổi tư cách chủ đầu tư thành đơn vị tư vấn; chủ đầu tư thực hiện trách nhiệm giám sát theo khoản 4 Điều 46.
Ban trực thuộc thiếu bộ phận chi phí: kiểm tra người phụ trách chi phí, rủi ro theo điểm c khoản 5 Điều 45; việc phân công một người cho nhiều việc phải chứng minh đáp ứng từng phạm vi. Chỉ có quyết định thành lập Ban chưa chứng minh đủ nhân sự.
Điều kiện chuyển bước
Hoàn thành khi hình thức, bộ máy, nhiệm vụ, nhân sự và hồ sơ tổ chức đã được xác lập phù hợp. Bước tiếp theo của giai đoạn chuẩn bị là các công việc lập, thẩm định và phê duyệt dự án theo trường hợp áp dụng tại Điều 4. Tham khảo các bài lập và thẩm định dự án được liên kết trong bài tổng quan để chuẩn bị hồ sơ cho bước tiếp theo. Điều 4 Nghị định 217.